Analiz Konularına Göre Riskler
Fındık Kırma Ayıklama Fabrikası

Faaliyet Hakkında Genel Bilgi

Fındık kırma ayıklama fabrikaları gerçek anlamda ağustos ve ocak ayları arasında faaliyet gösteren ve fındığın kabuğunun kırılmasından sorumlu tesislerdir. Başlıca Karadeniz ve Batı Karadeniz bölgelerinde yaygın olan bir iş koludur.
Fındık kırma ayıklama fabrikasında süreç; çiftçilerin ağaçtan topladıkları kabuklu fındıkları kamyonlarla veya çuvallarla tesise getirip satmaları ile başlar.Fındıklar çuval içinden çıkarılır ve z elevatörü denilen bir asansör vasıtasıyla silolara gönderilip, yığılır.

Çuvallar İçinde Fındıklar

Zelevatörü Ağzı

Silolar tesisin genelde en üst katının bir alt katına yerleştirilmektedir. Daha sonra fındık, silodan eleklere gönderilir ve boyutlarına göre ayrılır. Elekler siloların bir üst katında yer almaktadır. Eleklerden geçirilen fındık boyutlarına göre ayrılmış olur ve kırılmak üzere taşlara gönderilir.

Fındık kırma işlemi, genelde binanın silolarının bulunduğu katın bir alt katında yapılır. Taş olarak anılan kırma taşı olup bir fındık kırma ayıklama tesisinin kapasitesi aslında bu taş ile belirlenir. Eğer işletmede 5 taş var ise bu 5 çift taş anlamına gelir. Taşlar yere paralel olacak şekilde yatay konumlandırılmıştır. Kırma taşları arasındaki mesafe fındığın boyutlarına göre belirlenir. Piyasada bulunan fındık boyutları, fındığın çağına göre adlandırılmakta olup söz konusu değerler; 11, 12, 13, 14.5, 15, 15.5, 16, 16.5, 17, 17.5, 18, 18.5, 19'dur.Taşlardan bir tanesi sabit olup diğeri ise kırılacak fındık boyutuna göre ayarlanmaktadır. Taşın çalışma prensibi tıpkı değirmenlerde buğday öğütme prensibi gibidir.. Döner taşların arasında fındığın kabuğu kırılır kabuk ile fındık içi ayrılır.

Kabuk farklı bir istif alanına, fındık içi ise ilk önce eleklerin olduğu kata taşınır. Fındık içi eleklerde boyutlarına göre ayrılır ardından siloların bunduğu bir alt kata akarak boyutlarına göre depolanır. Dolayısıyla kabuklu ve kabuksuz fındıklara ait silolar aynı katta yer almaktadır. Siloda, kabuklu fındık ile kabuksuz fındık aynı katta fakat iki fındığın bulunduğu alanlar farklıdır. İç fındık siloya geldikten sonra bu sefer yine aşağı katlara doğru kanallar yoluyla cazibesine akar. En son silolardan, iç fındıklar seçimhaneye aktarılır ve burada göz ile muayene yöntemi ile içlerine karışmış şekli bozuk fındıklar, kabuklar ayıklanır. Fındık boyutlarına bağlı kalınarak paketlenir.

Üretim sürecini katlara bölerek maddeler halinde anlatılması durumunda;

Giriş Kat: İçeri nakliyat araçlarının girebilmesi için yüksek tavanlı olarak inşa edilmiş olup, fındığın kabulünün yapılarak en üst kattaki kabuklu fındık deposuna z elevatörü vasıtasıyla gönderildiği kattır. Kat: Kırma taşları, Seçimhane ve genelde ana dağıtım panosunun bulunduğu kattır.

Seçimhane

Kabuklu Fındıklar

2.Kat: Eleklerin, kabuklu ve kabuksuz (iç fındık) fındıkların bulunduğu siloların yer aldığı kattır. (Silolarda fındıklar boyutlarına göre gruplandırılmıştır.)

3.Kat: Bu katta fındığın (kabuklu veya kabuksuz) boyutlarına göre ayrılmasından sorumlu elekler mevcuttur.

Elekler

 

Yanda ifade edilen düzen çoğunlukla karşılaşılan fındık kırma ayıklama fabrikasıdır. Giriş kat ve üstündeki 3 katlı binaya yayılan faaliyet, bazı durumlarda giriş kat ve üstündeki dört kat olarak da görülebilmektedir. Bu durumda en üst kat olan dördüncü kat; makine dairesi olarak anılmakta ve bazı asansörlerin kayışları bu kat içinde bulunmaktadır. Genel yapı dışında, anlatılan işlemi yatay anlamda geniş , kata sahip olmayan bir binaya yerleştirmiş işletmeler bulunduğu gibi aynı zamanda son teknoloji yüksek tavanlı bir üretim holünde metaltek bir makine içinde de aynı işlemin yapıldığı da görülmüştür.